Opstelten nòg slordiger dan de criminologen die hij beschermt

Foto ANP. Dankbaar geleend van het AD.

Naar aanleiding van ons kritische discussiestuk in Tijdschrift voor Criminologie, vroeg Tweede Kamerlid Lilian Helder om een reactie van minister Opstelten van Justitie.
De minister voldeed daaraan op 27 mei 2013 in een brief met als onderwerp “Recidive, pakkans, strafhoogte“. De minister geeft toe dat op het oorspronkelijke artikel, dat veel aandacht kreeg in de Tweede Kamer en dat wij daarna onder de loep namen, wel wat aan te merken was, maar verwijst naar ander wetenschappelijk onderzoek dat de claims zou ondersteunen en spreekt zich nog eens nadrukkelijk uit ten gunste van taakstraffen.

We hebben het relevante deel van zijn tekst hieronder overgenomen;  een samenvatting en ons commentaar volgen daaronder.

Lees verder

Peer pressure, reviewing, kritische zin en goede bedoelingen

Geen speciale status voor criminologie

De Nederlandse Vereniging voor Criminologie belegde 5 februari een studiemiddag. Onderwerp: ‘Transparantie van onderzoek in de criminologie’. Ik werd gealarmeerd door het alarmisme in de aankondiging. Vetgedrukt: “Praat mee nu het nog kan: hoe transparant willen en kunnen criminologen over hun bronnenmateriaal zijn?“. Daarnaast een fotootje van de vermaledijde Diederik Stapel in ongunstige pose.

Gelukkig had de bijeenkomst zelf, in een collegezaaltje van de VU, nota bene in het gebouw van Wis- en natuurkunde, een andere toon. Dat was mede te danken aan het feit dat er behalve drie hoogleraren ook nog twee wat jongere onderzoekers een praatje hielden. Jan Dirk de Jong en Mirjam Wijkman houden zich nog volop bezig met data verzamelen en andere praktische kanten van onderzoek. In hun nuchtere verhalen maakten ze duidelijk hoe onthutsend gemakkelijk sjoemelen met data goed beschouwd eigenlijk is. Zelden wordt je als onderzoeker de vraag gesteld hoe je aan je resultaten komt. Dit thema kwam uitgebreid terug in de discussie. In alle inleidingen kwam echter naar voren dat deze kwestie niet zo heel specifiek voor de criminologie is.

Dat was ook de conclusie van Cees Schuyt, lid van de Raad van State en, onder veel meer,  emeritus hoogleraar sociologie: geen uitzonderingspositie voor criminologie.

Daardoor was er ruimte om aandacht te besteden aan de achterliggende vragen van integriteit en betrouwbaarheid van de sociale wetenschap en hoe die te bevorderen. Lees verder

Een hoogleraar criminologie in ondergoed

Een straf die stiekem geen straf is

De titel van dit stuk verwijst natuurlijk naar de naam van deze website: helemaal naakt toonde hoogleraar Paul Nieuwbeerta zich in zijn openbare college ter gelegenheid van de aanvaarding van de leerstoel Criminologie aan de Universiteit van Leiden niet, maar veel scheelde het niet. Het deel van zijn oratie dat het meest deed denken aan de blote keizer uit het sprookje, zat aan het einde. Zo pijnlijk dat letterlijk citeren hier geboden is:

Een tweede project dat we willen gaan verrichten omvat diverse gerandomiseerde experimenten naar de consequenties van specifieke straffen, maatregelen en interventies. We zullen daarbij in gecontroleerde experimenten bij controlegroepen van veroordeelden een deel van de straf achterwege laten. In de medische wetenschap zijn dergelijke gerandomiseerde experimenten met placebo’s standard practice. In de criminologie staat dergelijk onderzoek helaas nog in de kinderschoenen.

Watte? Deze hoogleraar wil in sociologisch onderzoek een equivalent voor placebo’s? Anders gezegd: “Bij de mensen uit de controlegroep wordt de indruk gewekt dat ze een werkzame behandeling hebben ondergaan? (…) veroordeelden [wordt] de indruk gegeven dat ze een straf krijgen terwijl ze die in de werkelijkheid niet krijgen…” Deze regels komen uit de bespreking van Andre van Delft en ondergetekende op het onderzoek van Nieuwbeerta e.a. dat hier gewogen en te licht bevonden werd.

Iedereen met gezond verstand en zonder misplaatst ontzag voor hoogleraren begrijpt dat dit volstrekte onzin is. Ik gebruik hier een nogal kruidige kwalificatie maar hij slaat op iemand die zelf er niet voor terugschrikt om over de huidige strafrechtspleging te spreken in deze termen:

(…) bevinden strafrechters en anderen (sic) actoren (…)  zich in de onfortuinlijke positie van een dokter die (…) geen idee heeft op welke gronden hij moet besluiten (…) Als we de parallel doortrekken, zouden medici op basis van de huidige kennis straffen waarschijnlijk scharen onder de alternatieve geneeswijzen of zelfs kwakzalverij.

En ja, deze criminoloog heeft het hier dus over alle straffen.

Er was nog meer dat in negatieve zin opviel aan de oratie van Nieuwbeerta.

Lees verder

Peer-reviewing en het aanzien van de wetenschap

Een pleidooi voor non-peer reviewing

Het aanzien van de wetenschap brokkelt af. Die afbrokkeling vormt een bedreiging voor de beschaving, met name de westerse. Als we niet uitkijken zal met de onvermijdelijke onderuitgang van de sociale wetenschap en de klimaatwetenschap het imago van alle wetenschapsbeoefening meer schade lijden dan ze verdient. Dat is de achtergrond voor dit pleidooi voor non-peer reviewing, met name in de sociale wetenschap. Lees verder